isotonic-katelin

Izotonik, hipertonik, hipotonik – czym różnią się napoje dla sportowców?

Specjaliści z zakresu medycyny sportowej i fizjologii są zgodni – jednym z największym zagrożeń dla osób uprawiających sport jest odwodnienie. Dostarczenie organizmowi właściwej ilości płynów jest istotne nie tylko w trakcie treningu, ale także przed jego rozpoczęciem oraz po jego zakończeniu. Jak wskazują wyniki badań, to jednak nie wszystko.

Sama woda nie wystarczy?

Oprócz ilości spożywanych płynów, istotny jest również ich rodzaj, co ma szczególne znaczenie w przypadku wysiłków trwających dłużej niż godzinę lub/i odbywających się w wysokiej temperaturze otoczenia. Organizm, który traci wodę (np. wraz z potem czy przez układ oddechowy w postaci pary wodnej) najpierw pozbywa się płynów zewnątrzkomórkowych (z fizjologicznego punktu widzenia tak jest po prostu łatwiej), a następnie wszystkich płynów ustrojowych, co z kolei prowadzi do zwiększenia tzw. ciśnienia osmotycznego. Parametr ten utrzymuje rozkład wody na właściwym poziomie, i – co bardzo istotne – jest ściśle powiązany ze stężeniem najważniejszych dla naszego ustroju elektrolitów, czyli sodu, chlorków, potasu i magnezu.

Jakie są napoje dla sportowców?

Stąd właśnie wziął się podział napojów dla sportowców na 3 podstawowe grupy. Wyróżniamy bowiem napoje hipotoniczne, izotoniczne i hipertoniczne.

Hipotonic

Napoje hipotoniczne zawierają mniej minerałów i innych składników niż płyny ustrojowe (np. zawartość węglowodanów waha się w ich przypadku w przedziale od 5 do 7 proc.). Płyny te bardzo dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego, jednak powodują rozcieńczenie osocza i obniżają ciśnienie osmotyczne krwi, przez co zbyt wcześnie gaszą pragnienie (co tym samym utrudnia nawodnienie organizmu). Nasilają także wydalanie moczu oraz w niewystarczający sposób uzupełniają tracony z potem sód. Przykładem napojów hipotonicznych jest woda, a także mocno rozcieńczone soki owocowe i warzywne.

Hipertonic

Napoje hipertoniczne posiadają więcej soli mineralnych (i oczywiście innych składników) niż płyny ustrojowe. W ich przypadku zawartość węglowodanów zawsze przekracza 10 proc. Ich niewątpliwym „plusem” jest lepsze uzupełnianie składników traconych podczas treningu, natomiast istotną wadą – pogłębianie deficytu wody w komórkach. Badania wskazują także, że hipertoniki mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym głównie biegunki.

Isotonic

Stężenie elektrolitów zbliżone do płynów ustrojowych posiadają natomiast napoje izotoniczne. W ich przypadku zawartość węglowodanów kształtuje się na poziomie od 6 do 10 proc, natomiast minerały występują w ilości zbliżonej do składu potu ludzkiego. Wraz z w wodą dostarczają naszemu organizmowi sód, potas i inne elektrolity, przez co doraźnie, lecz efektywnie gaszą pragnienie. Wyniki badania sugerują także, że regularne stosowanie izotoników – przy zachowaniu racjonalnych zasad treningu – przyczynia się również do zwiększenia wytrzymałości i siły mięśniowej. Istotna jest także ich temperatura – w trakcie treningu trwających dłużej niż 60 minut powinna ona wynosić 15-21 stopni.

Ostatnia modyfikacja 7 kwietnia 2020

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *