Najczęstsze przyczyny niedoboru magnezu

Nie bez powodu magnez jest nazywany pierwiastkiem życia. Magnez reguluje liczne procesy w organiźmie i wspiera jego funkcjonowanie na wielu płaszczyznach. Przy niedoborach magnezu negatywne efekty i zmiany w samopoczuciu są bardzo szybko odczuwalne. I choć brak magnezu wiąże się głównie z objawami takimi jak bóle głowy, skurcze i wzmożony stres, skutki zbyt niskiego poziomu tego pierwiastka mogą być znacznie rozleglejsze i poważniejsze dla zdrowia. Dlatego też zaleca się regularne kontrole i częste uzupełnianie diety produktami bogatymi w magnez oraz suplementami diety.

Niedobór magnezu bywa związany z jego niedostatkiem w diecie, chorobami, stosowaniem niektórych leków i czynnikami genetycznymi. Deficyt tego makroelementu może być trudny do wykrycia, więc pierwszym krokiem w zapobieganiu niedoborom jest poznanie ich przyczyn.

Za co odpowiada magnez w organizmie?

Dzienne zapotrzebowanie na magnez u dorosłego człowieka wynosi około 310 – 420 mg. Oczywiście w przypadku ludzi pracujących fizycznie, uczniów i studentów, sportowców oraz chorych (cukrzyków, pacjentów po operacjach) wymagana dawka makroelementu może być wyższa. Jeśli organizm nie będzie otrzymywać odpowiednich ilości magnezu, zacznie sygnalizować to poprzez najróżniejsze dolegliwości.

Dzieje się tak, bo magnez odpowiada za działanie niemal wszystkich procesów niezbędnych do funkcjonowania komórek. Ma znaczenie w prawidłowej przemianie materii. Jest elementem enzymów trawiennych i wspomaga przyswajanie wartości odżywczych. Bierze udział w trawieniu tłuszczy, białek i węglowodanów, a także przyswajaniu niektórych witamin (A, D, E, K). Wpływa też na poziom cholesterolu. Obniża go, przez co jest absolutnie niezbędny dla osób zagrożonych miażdżycą i chorobami serca.

Magnez wzmacnia mięsień sercowy i układ krwionośny. Pozytywnie wpływa na procesy krzepnięcia krwi i uaktywnia funkcje obronne organizmu, czyli białe krwinki. Dzięki temu rośnie odporność i człowiek jest lepiej chroniony przed infekcjami i chorobami. Pierwiastek przyspiesza też gojenie ran i działa przeciwzapalnie, dlatego często podaje się go w większych dawkach po operacjach i urazach. Jest istotny nawet przy złamaniach. Reguluje też rozwój układu kostnego i jest niezwykle ważny w diecie dzieci, młodzieży i osób starszych.

Magnez najbardziej kojarzony jest jednak ze swoim działaniem na rzecz układu nerwowego. Poprawia koncentrację i działanie mózgu, dlatego tak często zaleca się go osobom uczącym się i wykonującym wzmożoną pracę umysłową. Makroelement działa też uspokajająco oraz wpływa korzystnie na przyswajanie adrenaliny i prawidłowe działanie hormonów odpowiedzialnych za poziom stresu w ludzkim organizmie. Skutecznie zmniejsza dolegliwości z nim związane.

Małe spożycie i wchłanianie magnezu

Jednym z częstszych powodów hipomagnezemii, bo tak nazywa się zmniejszone stężenie magnezu we krwi, jest zbyt małe spożycie tego pierwiastka z dietą. Niedostateczna podaż magnezu wynikać może zarówno ze złych nawyków żywieniowych, jak i ze zmniejszonego wchłaniania (spowodowanego bądź to zaburzeniami trawienia, bądź – wchłaniania).

Nieodpowiednia dieta uboga w mikroelementy

Deficyty magnezu występują nawet u osób, których jadłospis jest bogaty w ten składnik, czyli m.in. w kaszę gryczaną, brązowy ryż, nasiona roślin strączkowych, orzechy czy ciemne pieczywo. Jak to możliwe? Otóż wiele składników żywności niekorzystnie wpływa na wchłanianie magnezu. Należą do nich: kwas fitynowy (obecny w nasionach zbóż czy otrębach), fosforany (znajdują się np. w coca-coli), nasycone kwasy tłuszczowe (zawarte w mięsie i innych produktach pochodzenia zwierzęcego). Ponadto niedoborom magnezu sprzyja dieta z nadmiarem wapnia lub długotrwałe przyjmowanie preparatów wapniowych oraz częste odchudzanie.

Zwiększone wydalanie magnezu z moczem

Deficyt magnezu może być także następstwem zwiększonego wydalania tego składnika z moczem. Dochodzi do niego z powodu zażywania leków moczopędnych (tzw. diuretyków), które są stosowane m.in. w nadciśnieniu tętniczym. Ponadto na niedobory wpływa nadmierne spożywanie kawy i herbaty, które również działają moczopędnie. Kolejną przyczyną hipomagnezemii może być uszkodzenie nerek. Deficyt magnezu grozi także osobom nadużywającym alkoholu.

Zwiększone wydalanie przez skórę i przewód pokarmowy

Nadmierną utratę magnezu przez skórę obserwuje się w następstwie oparzeń oraz intensywnego pocenia się, np. związanego z aktywnością fizyczną. Powodem zbyt dużej utraty „pierwiastka życia” przez przewód pokarmowy są natomiast biegunki, choroby jelit oraz rodzinna hipomagnezemia. Przyczyną deficytu tego makropierwiastka może być także zapalenie trzustki, podczas którego magnez wytrąca się z krwi do tkanek.

Niedobór magnezu przez stosowanie niektórych leków

Do częstych przyczyn niedoboru magnezu zalicza się też stosowanie niektórych leków. Poza wspomnianymi wcześniej diuretykami, na deficyty magnezu może mieć wpływ zażywanie leków przeczyszczających, uspokajających, nasennych, zobojętniających sok żołądkowy (np. zawierających w składzie omeprazol czy pantoprazol), antybiotyków oraz środków antykoncepcyjnych.

Ciąża i karmienie piersią

Okres ciąży, laktacji, wzmożonego wysiłku lub wzrostu wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na magnez. Aby w tym czasie uniknąć niedoborów, spożycie „pierwiastka życia” powinno być dwukrotnie większe.

Fakty na temat magnezu, które warto wiedzieć

Gospodarka magnezowa jest powiązana z gospodarką wapniowa i potasową. Dlatego, jeżeli masz objawy niedoboru magnezu, skontroluj także stężenie potasu i wapnia.

Źródła:
http://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99724,elektrolity-sod-potas-wapn-magnez
M. Miernik, Magnez, wapń, żelazo – jak mądrze je suplementować?, Świat Przemysłu Farmaceutycznego 2/2016 s. 94 – 98

A. Jabłecka i inni, Preparaty magnezu, Farmacja Współczesna; 2011;4: 29-32

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *